kurs, kursy

Nauka, kursy i edukacja
Matura i edukacja


12 października 2009

Ekosystemy

4W skomplikowanym świecie przyrody wyróżnionych zostało wiele szczebli organizacji.Wszystkie organizmy żywe składają się z 4 podstawowych pierwiastków: węgiel, azot, wodór oraz tlen. Stanowią one około 99% masy. W niektórych organizmach możemy znaleźć również śladowe ilości pierwiastków takich jak: fosfor, siarka, wapń, sód, potas, magnez, chlor i wiele innych. Pierwszym poziomem organizacji są cząsteczki, które zbudowane są z wymienionych pierwiastków. Z cząsteczek natomiast zbudowane są organelle u organizmów żywych i stanowią one drugi poziom organizacji. Organelle mogą tworzyć komórki lub różnego rodzaju tkanki. W ten sposób dochodzimy do narządów, które zbudowane są z tkanek a następnie samych organizmów żywych zbudowanych z tych narządów. Są to kolejne poziomy organizacji, w których za kryterium przyjmuje się stopień złożoności. Jednogatunkowe organizmy (zarówno roślinne jak i zwierzęce) grupują się w zbiorowość nazywaną populacją. Na danym obszarze może występować bardzo wiele różnych populacji, a zespół tych populacji nosi nazwę biocenozy. Wszystkie biocenozy na naszej planecie to biosfera i to właśnie ona stanowi ostatni, najwyższy poziom organizacyjny. Grupa osobników jednego gatunku, zamieszkującego pewien obszar, jest nazywana populacją.W myśl dość krótkiej definicji populacji można wyróżnić bardzo wiele populacji w świecie zwierząt, roślin a nawet bakterii. Z tego względu pełna definicja populacji jest nieco bardziej rozbudowana. Aby populacja mogła istnieć w sposób prawidłowy jej poszczególne osobniki powinny mieć możliwość swobodnego krzyżowania się, a ich potomstwo zdecydowanie musi być płodne. Ma to umożliwiać rozwój i przetrwanie gatunku. Dobrym przykładem skrzyżowania dwóch, teoretycznie podobnych sobie, osobników jest koń i osioł. Po takim połączeniu rodzą się muły, które w 95% są bezpłodne, więc gatunek nie może się dalej rozwijać i funkcjonować. Współistnienie wielu populacji roślin i zwierząt w jednym ekosystemie pociąga za sobą powstanie wielu zależności pomiędzy poszczególnymi gatunkami. Bardzo często zachodzi tutaj zjawisko konkurencji. Osobniki różnych gatunków, które posiadają podobne upodobania pokarmowe, walczą między sobą o jedzenie. Osobniki różnych populacji, które wchodzą w skład jednej biocenozy konkurują również o miejsca wypoczynku i tereny łowieckie. Obszar występowania danej populacji jest zazwyczaj ściśle określony jednak może się on zmieniać w czasie. Biocenoza, razem z całym otaczającym środowiskiem, stanowi ekosystem.Środowisko jest bardzo ważnym elementem ekosystemu. Jest ono inaczej zwane biotopem i pełni on dwie podstawowe funkcje: siedlisko i nisza ekologiczna. Siedlisko, to w dosłownym znaczeniu, adres danego gatunku, czyli miejsce w którym gatunek zamieszkuje. Wybór miejsca zamieszkania przez gatunek jest uzależniony od panujących tam warunków. Odpowiednie warunki gwarantują podtrzymanie istnienia gatunku. Nisza ekologiczna jest często żartobliwie określana przez ekologów jako „zawód” gatunku. Tak naprawdę jest to po prostu całokształt potrzeb życiowych osobników danej populacji. To właśnie nisza ekologiczna zapewnia prawidłowe funkcjonowanie całej populacji. Potrzebna jest do tego odpowiednia temperatura oraz wilgotność powietrza, otoczenie musi być ukształtowane w taki sposób, aby móc się w nim schronić i odpocząć, a także wydać na świat potomstwo. Ilość gatunków tworzących biocenozę oraz stopień urozmaicenia środowiska wpływa na rozbudowę sieci wzajemnych powiązań w ekosystemie. Układ taki staje się bardziej stabilny.